
28
Th08
Rượu ba kích tím Yên Tử (Quảng Ninh) từ lâu đã được xem là bài thuốc quý trong Y học cổ truyền, nổi tiếng với công dụng bổ thận tráng dương, mạnh gân cốt và tăng cường sinh lực nam giới. Tuy nhiên, một vấn đề được rất nhiều người quan tâm là củ ba kích có cần rút lõi trước khi chế biến hay không, và tại sao nhiều người khi tự ngâm rượu tại nhà lại mắc sai lầm nghiêm trọng là giữ nguyên củ mà không bóc tách phần lõi gỗ ở giữa.
Thói quen “ngại sơ chế” hoặc “tiếc củ” này tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe khôn lường. Thực tế, câu hỏi ngâm rượu ba kích có cần rút lõi không xuất phát từ việc lõi củ có thực sự mang độc tính hay không, và tại sao việc uống rượu ba kích chưa rút lõi lại gây tim đập nhanh, đánh trống ngực và ảnh hưởng trực tiếp đến hệ tim mạch? Toàn bộ thắc mắc sẽ được làm sáng tỏ dưới góc nhìn y khoa và dược lý hiện đại qua bài viết dưới đây.

Củ ba kích tím (Morinda officinalis How) có cấu trúc sinh học phân tách rõ rệt thành hai phần: phần thịt nạc bên ngoài và phần lõi gỗ hình trụ xơ cứng chạy dọc ở chính giữa.
Phần thịt rễ (Vỏ củ): Chiếm phần lớn trọng lượng, chứa hàm lượng dồi dào các hoạt chất quý như Anthraglucosid, Saponin, Sterol, Acid hữu cơ, Kẽm và các khoáng chất bồi bổ sinh lý.
Phần lõi gỗ: Là các sợi xơ Cellulose hóa gỗ, hoàn toàn không chứa các dược chất bổ dưỡng.
Dưới góc nhìn thực vật học và dược học, phần lõi này tích tụ hàm lượng Tanin ngưng kết (chất gây chát đắng mạnh) và các dẫn xuất glycosid tự nhiên. Khi ngâm trực tiếp vào cồn có độ rượu cao trong thời gian dài, các hợp chất hữu cơ khó tiêu hóa này sẽ thôi nhiễm vào dung dịch rượu.
Chính vì vậy, để giải đáp việc củ ba kích có cần rút lõi hay không, toàn bộ tài liệu Y học cổ truyền phương Đông như Bản Thảo Cương Mục hay Dược Điển Việt Nam đều khẳng định quy tắc chế biến ba kích bắt buộc phải là “khứ tâm” (tức loại bỏ triệt để phần lõi) trước khi dùng làm thuốc hoặc ngâm ủ.

Nhiều người sau khi uống vài ly rượu ba kích tự ngâm nguyên củ thường xuất hiện triệu chứng khó chịu, hồi hộp dồn dập. Đây không phải hiện tượng “say rượu thông thường” mà xuất phát từ phản ứng sinh học của cơ thể đối với các tạp chất trong phần lõi gỗ:
Gây co thắt mạch máu và tăng áp lực cơ tim: Các hợp chất ngưng kết trong lõi gỗ khi đi vào tuần hoàn máu có thể gây kích thích thần kinh giao cảm, làm tim đập nhanh, đánh trống ngực, bồn chồn và tăng huyết áp đột ngột.
Ức chế dẫn truyền thần kinh trung ương: Dùng lâu dài rượu còn lõi dễ gây đau đầu sau gáy, hoa mắt, chóng mặt và rối loạn tuần hoàn ngoại vi.
Gây phản tác dụng sinh lý: Thay vì hỗ trợ cương dương, việc tích tụ độc tính gây co mạch kéo dài có thể làm giảm lượng máu lưu thông đến hang thể, dẫn đến ức chế khả năng cương cứng của nam giới.
Kích ứng niêm mạc dạ dày: Nồng độ Tanin thô hòa tan trong rượu cồn làm săn se niêm mạc đường tiêu hóa quá mức, gây cồn cào ruột gan, buồn nôn và đầy trướng bụng.

Để vị thuốc phát huy trọn vẹn công năng bồi bổ mà không biến thành tác nhân gây hại, bạn cần nắm vững 5 điều cấm kỵ sau:
Tuyệt đối không uống rượu ngâm từ củ chưa rút lõi: Bắt buộc phải chẻ dọc củ, tách bỏ hoàn toàn phần tim gỗ trước khi cho vào bình ngâm.
Không tự ý kết hợp với thuốc Tây y: Tránh uống rượu ba kích đồng thời với thuốc điều trị cao huyết áp, thuốc trợ tim hoặc thuốc an thần vì dễ tạo xung khắc dược tính.
Không uống quá liều lượng khuyến nghị: Rượu ba kích là dược tửu bồi bổ thể lực, không phải đồ uống để lạm dụng trong các cuộc nhậu thâu đêm.
Không sử dụng rượu nền không rõ nguồn gốc: Rượu tự nấu chứa nhiều tạp chất Aldehyde, Methanol và Furfural khi kết hợp với dược liệu sẽ làm gia tăng áp lực giải độc lên gan và thận.
Không dùng cho người có cơ địa xung khắc: Những người mang thể trạng nhiệt hỏa không được tùy tiện sử dụng các vị thuốc bổ dương tính ấm.
Mặc dù rượu ba kích là thảo dược quý của vùng núi Yên Tử, 4 nhóm đối tượng sau đây được khuyến cáo không nên sử dụng:
Người thể Âm hư hỏa vượng: Người thường xuyên bốc hỏa, nóng trong, miệng khô khát, lòng bàn tay chân nóng rát, sốt nhẹ về chiều, mất ngủ và táo bón kinh niên.
Bệnh nhân có tiền sử tim mạch và huyết áp: Người đang điều trị bệnh mạch vành, nhồi máu cơ tim, suy tim hoặc huyết áp cao mất kiểm soát.
Bệnh nhân viêm loét tiêu hóa và suy tạng: Người bị viêm trợt dạ dày tiến triển, xơ gan, suy giảm chức năng gan thận cấp tính.
Đối tượng đặc biệt: Phụ nữ đang mang thai, phụ nữ đang nuôi con bằng sữa mẹ và thanh thiếu niên dưới 18 tuổi.
Bước 1: Rửa sạch đất cát: Dùng bàn chải mềm cọ sạch bùn đất bám ở các kẽ rễ, xả nhiều lần dưới vòi nước sạch rồi để ráo hoàn toàn.
Bước 2: Phơi héo hoặc chần nhanh: Đem củ ba kích phơi ngoài nắng nhẹ khoảng 2-3 tiếng cho vỏ se lại, hoặc chần qua nước sôi 1-2 phút. Thao tác này giúp phần thịt mềm ra và tách khỏi lõi gỗ rất dễ dàng.
Bước 3: Tách lõi thủ công: Dùng sống dao đập nhẹ lên thân củ rồi khía một đường dọc, dùng ngón tay kéo dứt khoát sợi lõi gỗ màu vàng nâu ra ngoài, chỉ giữ lại phần thịt rễ màu tím xám.
Nếu bạn băn khoăn về quy trình sơ chế xem ba kích có cần rút lõi như thế nào cho đúng cách, hoặc e ngại nguy cơ ngộ độc từ rượu tự nấu lẫn Methanol, lựa chọn các sản phẩm Rượu Ba Kích Yên Tử đóng chai chính hãng là giải pháp bảo vệ sức khỏe tối ưu:
100% Củ ba kích tím Quảng Ninh được phân loại kỹ lưỡng và bóc tách sạch lõi theo quy chuẩn nghiêm ngặt, ngâm ủ kỹ lưỡng từ 12 – 24 tháng.
Quy trình chưng cất hiện đại: Loại bỏ hoàn toàn tạp chất Aldehyde và Methanol gây độc cho tim và não bộ, giúp rượu êm dịu, không gây đau đầu hay khát nước sau khi thưởng thức.
Tiêu chuẩn quản lý chất lượng quốc tế: Đạt chứng nhận ISO 22000:2018, HACCP và chứng nhận Đặc sản OCOP 4 sao quốc gia (tương đương 5 sao).
Không nên tiếp tục sử dụng trực tiếp. Nếu thời gian ngâm mới dưới 1 tháng, bạn có thể vớt củ ra, thực hiện bóc tách phần lõi gỗ rồi chắt rượu qua màng lọc trước khi ngâm tiếp. Nếu rượu đã ngâm quá lâu và có vị chát gắt, tốt nhất nên bỏ đi để bảo vệ hệ tim mạch.
Liều lượng khuyến nghị chuẩn y học dân gian là từ 20ml đến 30ml mỗi lần (khoảng 1 chén hạt mít nhỏ), uống từ 1 đến 2 lần mỗi ngày trong hoặc ngay sau bữa ăn chính. Không nên uống lúc bụng đói.
Người dùng thường thắc mắc ba kích khô có rút lõi không thì thực tế không phải loại nào trên thị trường cũng được xử lý đạt chuẩn. Một số cơ sở chế biến thường để nguyên củ đem thái lát sấy khô để tăng trọng lượng. Người tiêu dùng cần quan sát kỹ các lát ba kích: nếu thấy vòng tròn gỗ xơ cứng ở tâm thì củ đó chưa được rút lõi.
Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm y khoa:
Nội dung trong bài viết mang tính chất phổ biến kiến thức dược liệu và tham khảo khoa học, không thay thế cho chẩn đoán, chỉ định hay phác đồ điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Người có bệnh lý tim mạch, huyết áp hoặc phụ nữ có thai cần tham khảo ý kiến y tế trước khi sử dụng bất kỳ loại đồ uống có cồn nào.
CÔNG TY TNHH ĐỒ UỐNG TRUYỀN THỐNG VIỆT NAM
Đại diện thương mại thương hiệu Rượu Yên Tử – Thang Long Brewery
Website chính thức: douongtruyenthong.vn | ruoubakich.com.vn | ruoumoyentu.vn
Chính sách giao hàng: Giao hỏa tốc 2 giờ nội thành Hà Nội & TP. Hồ Chí Minh; giao hàng toàn quốc từ 2–3 ngày làm việc; hỗ trợ in ấn logo và xuất hóa đơn VAT đầy đủ cho doanh nghiệp.
VỀ CHÚNG TÔI
Thang Long Brewery tiền thân là Xí nghiệp bia Thăng Long, được thành lập năm 2001 tại Uông Bí, Quảng Ninh. Công Ty TNHH Đồ Uống Truyền Thống Việt Nam (gọi tắt là VTB) là đại diện thương mại của Thang Long Brewery, được thành lập năm 2017. VTB trực tiếp phân phối các sản phẩm rượu đặc sản OCOP Quốc Gia: rượu mơ Yên Tử, rượu ba kích Yên Tử, rượu mơ Song Lộc, rượu gạo Cuốc Lủi. Tập thể cán bộ Công ty luôn mong muốn mang đến khách hàng trong và ngoài nước các sản phẩm đồ uống truyền thống Việt Nam đạt chuẩn chất lượng Quốc tế, tốt cho sức khỏe, được làm từ nông sản sạch có nguồn gốc rõ ràng, ứng dụng công nghệ chế biến thực phẩm hiện đại, giám sát chất lượng chặt chẽ theo tiêu chuẩn Quốc tế.